Kedi sahiplendiğiniz o ilk anı hatırlayın; dünyalar tatlısı bir tüy yumağı kucağınızda mırlıyor. Ama o sevimliliğin ardında, bazen çıplak gözle göremediğimiz, kedinizin (ve hatta sizin) sağlığını tehdit eden küçük davetsiz misafirler olabilir. Evet, bugün konumuz biraz kaşındıran ama hayati öneme sahip olan iç ve dış parazitler.
 |
| Ev Kedisine Aşı Gerekir mi? |
Pek çok kedi sahibinin düştüğü bir yanılgı var: "Benim kedim hiç dışarı çıkmıyor ki, nereden parazit kapsın?" Keşke işler bu kadar basit olsaydı! Kedipedia olarak bugün, parazitlerin dünyasına iniyoruz ve evden çıkmayan kedilerin neden hala risk altında olduğunu, parazit türlerini ve korunma yollarını en ince ayrıntısına kadar inceliyoruz.
1. Dış Parazitler: Sadece Kaşıntı Değil, Büyük Risk!
Dış parazit dediğimizde aklımıza ilk gelenler pireler ve kenelerdir. Ancak bu canlılar sadece kedinizi kaşındırmakla kalmaz; kan emerek anemiye (kansızlık) neden olabilir ve daha kötüsü, kedinize kan yoluyla bulaşan hastalıklar taşıyabilirler.
Pireler: Kedinizin derisinde hızla ürerler. Sadece bir pire günde 50 tane yumurta bırakabilir! Kediniz bu yumurtaları yalanırken yutarsa, vücudunda iç parazit (tenya) oluşmasına neden olur. Yani dış parazit, iç paraziti de tetikler.
Keneler: Özellikle bahçeli evlerde veya dışarıyla teması olan kedilerde görülür. Lyme hastalığı gibi tehlikeli durumları beraberinde getirebilir.
2. İç Parazitler: Sessizce Büyüyen Tehlike
İç parazitler (bağırsak kurtları, tenyalar, kancalı kurtlar) kedinizin sindirim sistemine yerleşir ve onun besinlerine ortak olurlar. Kediniz çok yediği halde zayıflıyorsa veya karnı aşırı şişse, içeride bir "ziyafet" dönüyor olabilir. Bazı iç parazit türleri zoonozdur, yani kedinizden size ve ailenize bulaşabilir. Bu yüzden parazit uygulaması sadece kediniz için değil, sizin sağlığınız için de bir zorunluluktur.
3. "Ev Kedisine Parazit Aşısı Gerekir mi?" Sorusunun Yanıtı
Gelelim o meşhur soruya. Kediniz evde, pencerenin önünde oturuyor. Peki parazit ona nasıl ulaşır?
Sizin Ayakkabılarınız ve Kıyafetleriniz: Dışarıda yürüdüğünüz sokaktan, parktan ayakkabınızın altına yapışan bir pire yumurtasını eve getirme ihtimaliniz %100'dür.
Sinekler ve Böcekler: Eve giren bir sinek veya küçük bir böcek, parazit taşıyıcısı olabilir. Kediniz onu avlayıp yediğinde (ki bilirsiniz, bayılırlar!) paraziti bünyesine alır.
Çiğ Gıdalar: Kedinize bazen ödül olarak verdiğiniz bir parça çiğ et veya iyi yıkanmamış sebze (bazı kediler sebze sever) iç parazit yumurtası taşıyor olabilir.
Kısacası: Kapıları kilitlemek parazitleri dışarıda tutmaya yetmez.
4. Parazit Uygulamaları: Hangisi Daha Etkili?
Veteriner hekimler parazitlerle savaşmak için genellikle üç ana yöntem kullanır:
Ense Damlası (Spot-on)
En yaygın ve etkili yöntemdir. Kedinin yalayamayacağı bir noktaya, ense köküne dökülür. Deri altından yağ bezlerine yerleşir ve yaklaşık 1-2 ay boyunca koruma sağlar. Bazı modern damlalar hem iç hem de dış parazite aynı anda etki eder (Combo damlalar).
Parazit Hapları ve İğneleri
Özellikle yoğun iç parazit durumlarında veterinerler hap veya enjeksiyon yöntemini tercih edebilir. İğne genellikle mevcut parazitleri öldürmek için çok hızlı çalışır. Ancak koruyuculuk süresi damlalar kadar uzun olmayabilir.
Parazit Tasması
Daha çok dış parazit (pire/kene) için kullanılır. Ancak her kedi boynunda bir tasma taşımaktan hoşlanmaz ve bazen alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Kaliteli bir marka seçmek bu noktada kritiktir.
5. Uygulama Sıklığı Ne Olmalı?
Bu konuda en doğru kararı kedinizin yaşam tarzına göre veterineriniz verecektir. Ancak genel kabul görmüş takvim şöyledir:
Dış Parazit: Mevsime bağlı olarak her 1 veya 2 ayda bir.
İç Parazit: Genellikle 3 ayda bir. Eğer kediniz çok fazla tüy döküyorsa veya dışarıya erişimi varsa, bu süreler kısalabilir.
🔍 Sıkça Sorulan Sorular:
Google'da insanların en çok merak ettiği ve "ilgili aramalar" kısmında çıkan soruları sizin için yanıtladık:
Soru: Kedi parazit damlası sonrası yıkanır mı? Cevap: Hayır, damla uygulandıktan sonra en az 48 saat kedinizi yıkamamanız gerekir. Damlanın deri tarafından emilmesi ve koruyucu tabakayı oluşturması için bu süre hayati önem taşır.
Soru: Kedi iç parazit hapı sonrası kusma normal mi? Cevap: Bazı kedilerin mide yapısı hassastır ve hap sonrası hafif kusma veya salya artışı görülebilir. Ancak kusma şiddetliyse, ilaç vücut tarafından atılmış olabilir. Bu durumda mutlaka veterinerinize danışıp dozu tekrarlayıp tekrarlamayacağınızı sormalısınız.
Soru: Kedilerde parazit olduğunu nasıl anlarız? Cevap: Kediniz poposunu yere sürüyorsa, dışkısında pirinç tanesine benzeyen hareketli beyaz parçalar görüyorsanız, iştahı artmasına rağmen kilo kaybediyorsa veya tüyleri cansızlaşmışsa iç parazitten şüphelenebilirsiniz. Dış parazit için ise tüylerin dibinde siyah kum gibi görünen pire dışkılarını kontrol etmelisiniz.
Soru: Kedi parazit aşısı fiyatları 2026 ne kadar? Cevap: Veteriner hekimler odasının belirlediği taban fiyat tarifesine göre fiyatlar şehirden şehre değişebilir. Ortalama olarak kaliteli bir combo (iç+dış) parazit uygulaması seansı uygun bir bütçeyle yapılabilmektedir. En doğru fiyat için bölgenizdeki bir kliniği aramanız en sağlıklısı olacaktır.
Soru: Yavru kedilere parazit uygulaması ne zaman yapılır? Cevap: Genellikle 6-8 haftalık olan ve belirli bir kiloya ulaşan yavru kedilere parazit uygulaması başlanabilir. Anne sütünden kesilme süreci bu noktada belirleyicidir.